کابل lan

جنس کابل شبکه فقط به هادی آن محدود نمی‌شود؛ کابل شبکه از مجموعه‌ای از سیم‌های هادی، عایق، زوج‌های تابیده، جداکننده، شیلد و روکش بیرونی ساخته شده است. هادی مسی یا  CCA، عایق رشته‌ها، زوج‌های تابیده، جداکننده مرکزی، فویل یا شیلد و روکش بیرونی، مهم‌ترین بخش‌های ساختار کابل شبکه هستند. به همین دلیل برای انتخاب کابل مناسب نباید فقط به Cat5e یا Cat6 بودن آن توجه کرد؛ جنس هادی، نوع شیلد و روکش نیز باید با محیط نصب و کاربرد شبکه هماهنگ باشد.

کابل شبکه از چه اجزایی ساخته می‌شود؟

برای شناخت ساختار داخلی کابل شبکه باید لایه‌های آن را از هادی مرکزی تا روکش بیرونی بررسی کرد. هر هادی یک لایه عایق رنگی دارد و تمام زوج‌ها داخل روکش بیرونی کابل محافظت می‌شوند. در برخی مدل‌ها، قطعه‌ای جداکننده میان زوج‌ها قرار می‌گیرد تا فاصله آن‌ها حفظ شود و هم‌شنوی کاهش یابد. کابل‌های شیلددار ممکن است علاوه بر این اجزا، فویل، بافت فلزی یا سیم تخلیه نیز داشته باشند. جنس و کیفیت هر لایه بر مقاومت الکتریکی، نویزپذیری، انعطاف، دوام و توانایی کابل در انتقال هم ‌زمان داده و برق اثر می‌گذارد.

هادی کابل شبکه؛ مس خالص، CCA  یا آلومینیوم؟

هادی، وظیفه انتقال داده و جریان برق را بر عهده دارد و مهم‌ترین عامل در بررسی جنس کابل شبکه، نوع هادی به‌ کار رفته در آن است. مس خالص به دلیل مقاومت کمتر، افت و گرمای پایین‌تری ایجاد می‌کند و برای مسیرهای طولانی و تجهیزات PoE مناسب‌تر است.

در کابل  CCA، هسته آلومینیومی با لایه‌ای از مس پوشانده می‌شود. این کابل ارزان‌تر و سبک‌تر است، اما افت ولتاژ و مقاومت بیشتری دارد. کابل تمام ‌آلومینیومی نیز برای کابل‌کشی استاندارد شبکه توصیه نمی‌شود. علاوه بر جنس هادی، قطر، کیفیت تاب زوج‌ها و استاندارد ساخت نیز اهمیت دارند.

کابل مفتولی و افشان چه تفاوتی دارند؟

در کابل مفتولی، هر هادی از یک رشته مسی یکپارچه ساخته می‌شود. این نوع کابل مقاومت الکتریکی کمتری دارد و برای کابل‌کشی ثابت داخل دیوار، داکت، رک و اتصال به پچ پنل یا کیستون مناسب‌تر است. در کابل افشان، هر هادی از چند رشته نازک تشکیل شده و انعطاف بیشتری دارد؛ به همین دلیل بیشتر برای ساخت پچ‌ کورد و اتصال تجهیزات به پریز شبکه استفاده می‌شود. استفاده از کابل افشان در مسیرهای طولانی می‌تواند افت بیشتری نسبت به کابل مفتولی ایجاد کند.

ضخامت هادی و مفهوم  AWG

ضخامت هادی کابل با معیار AWG بیان می‌شود. در این سیستم، هرچه عدد AWG کمتر باشد، قطر هادی بیشتر است؛ برای مثال هادی 23AWG از 24AWG  ضخیم‌تر محسوب می‌شود. هادی ضخیم‌تر معمولاً مقاومت الکتریکی کمتری دارد و برای مسیرهای طولانی یا انتقال توان PoE مناسب‌تر است. با این ‌حال، AWG  باید همراه با جنس هادی بررسی شود؛ زیرا کابل CCA ضخیم نیز لزوماً عملکرد کابل مس خالص را ندارد.

عایق سیم‌ها و دلیل تابیده‌ شدن زوج‌ها

هر هادی کابل شبکه با یک لایه عایق پلیمری پوشانده می‌شود تا رشته‌ها با یکدیگر تماس الکتریکی نداشته باشند. جنس و ضخامت این عایق فقط برای جداسازی سیم‌ها نیست و بر ویژگی‌هایی مانند امپدانس، افت سیگنال و پایداری انتقال داده نیز اثر می‌گذارد.

دو هادی عایق‌شده در کنار هم یک زوج را تشکیل می‌دهند و به دور یکدیگر تابیده می‌شوند. این تابیدگی کمک می‌کند نویز محیطی و هم‌شنوی میان زوج‌ها کاهش پیدا کند. میزان تاب چهار زوج معمولاً یکسان نیست؛ زیرا تفاوت نرخ تاب، تداخل آن‌ها با یکدیگر را کمتر می‌کند. هنگام نصب نیز نباید زوج‌ها بیش از حد باز شوند، چون از بین رفتن تاب نزدیک سوکت، کیستون یا پچ پنل می‌تواند کیفیت لینک شبکه را کاهش دهد.

جداکننده مرکزی، فویل و شیلد داخل کابل چه کاری انجام می‌دهند؟

در برخی کابل‌های Cat6 و رده‌های بالاتر، یک جداکننده پلاستیکی میان چهار زوج قرار می‌گیرد تا فاصله آن‌ها حفظ شود و هم‌ شنوی کاهش پیدا کند. البته وجود این قطعه در همه کابل‌های استاندارد الزامی نیست.

کابل‌های U/UTP فاقد شیلد هستند، در مدل F/UTP یک لایه فویل دور مجموعه زوج‌ها قرار می‌گیرد و در کابل S/FTP هر زوج فویل جداگانه دارد و یک شیلد بافته‌ شده نیز دور کل کابل دیده می‌شود. شیلد در محیط‌های پرنویز مفید است، اما فقط زمانی عملکرد مناسبی دارد که کیستون، سوکت، پچ پنل و اتصال زمین نیز به ‌درستی اجرا شده باشند.

روکش کابل شبکه از چه موادی ساخته می‌شود؟

روکش بیرونی از اجزای کابل در برابر سایش، رطوبت و شرایط محیطی محافظت می‌کند. انتخاب نوع روکش باید متناسب با محل نصب باشد.

رنگ مشکی کابل به ‌تنهایی نشانه Outdoor بودن آن نیست و مقاومت در برابر UV و رطوبت باید در مشخصات فنی محصول درج شده باشد.

سیم تخلیه، نخ پارگی و اجزای تکمیلی کابل

در برخی کابل‌های شیلددار، سیم تخلیه در کنار فویل قرار می‌گیرد تا اتصال شیلد به زمین و تخلیه نویز آسان‌تر شود. نخ پارگی نیز زیر روکش قرار دارد و کمک می‌کند روکش بدون آسیب‌زدن به زوج‌ها باز شود. بعضی کابل‌های فضای باز ممکن است ژل، نوار آب‌بند یا لایه‌های مقاوم در برابر رطوبت هم داشته باشند. این اجزا در همه کابل‌ها وجود ندارند و نبود آن‌ها همیشه نشانه ضعف یا غیراستانداردبودن کابل نیست.

جنس کابل چه اثری بر سرعت، PoE  و طول عمر شبکه دارد؟

کیفیت هادی، عایق، تاب زوج‌ها، شیلد و روکش مستقیماً بر عملکرد کابل اثر می‌گذارد. هادی مس خالص و AWG مناسب، مقاومت و افت ولتاژ را کاهش می‌دهد و برای انتقال برق PoE ایمن‌تر است. تاب منظم زوج‌ها نیز نویز و هم‌ شنوی را کنترل می‌کند تا ارتباط در طول مسیر پایدار بماند.

در مقابل، هادی  CCA، عایق ضعیف یا روکش نامناسب می‌تواند باعث افت سیگنال، افزایش دما و کاهش عمر کابل شود. همچنین رده‌ای مانند Cat6 فقط زمانی عملکرد مورد انتظار را ارائه می‌دهد که کیفیت ساخت، تجهیزات دو سر مسیر و نحوه نصب نیز استاندارد باشند.

برای خانه، اداره و فضای باز چه ساختاری مناسب‌تر است؟

برای خانه و دفترهای کم‌نویز، کابل Cat6 تمام‌ مس U/UTP معمولاً انتخاب مناسبی است. در اداره‌های بزرگ یا مسیرهای نزدیک کابل برق و تجهیزات صنعتی، مدل‌های F/UTP یا S/FTP می‌توانند نویز را بهتر کنترل کنند؛ البته به شرط اجرای صحیح اتصال زمین.

برای دوربین‌های تحت شبکه، اکسس پوینت و تجهیزات  PoE، هادی مس خالص و AWG مناسب اهمیت بیشتری دارد. در فضای باز نیز باید از کابل Outdoor با روکش مقاوم در برابر UV و رطوبت استفاده شود. برای دفن مستقیم، تنها کابل‌هایی مناسب‌اند که این قابلیت به‌ طور مشخص در دیتاشیت آن‌ها ذکر شده باشد.

جمع‌بندی

برای انتخاب کابل شبکه، فقط به رده‌هایی مانند Cat6 توجه نکنید. جنس هادی، ضخامت  AWG، نوع شیلد، کیفیت عایق و روکش نیز بر سرعت، پایداری، انتقال PoE و طول عمر شبکه اثر دارند. کابل تمام‌مس با ساختار متناسب با محیط نصب، معمولاً انتخاب مطمئن‌تری است و احتمال افت عملکرد و نیاز به تعویض زودهنگام را کاهش می‌دهد.

سؤالات متداول

آیا کابل مس خالص بهتر از CCA است؟

بله؛ به ‌ویژه برای مسیر طولانی و PoE.

تفاوت PVC و LSZH چیست؟

LSZH  هنگام آتش ‌سوزی دود کمتری تولید می‌کند.

کابل مفتولی برای پچ‌ کورد مناسب است؟

خیر؛ کابل افشان انعطاف بیشتری دارد.

آیا شیلد همیشه بهتر است؟

خیر؛ فقط در محیط پرنویز و با اتصال زمین صحیح.